Thủ tục cấp Giấy an toàn vệ sinh thực phẩm

Thủ tục cấp giấy an toàn vệ sinh thực phẩm (ATTP) là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, xác nhận cơ sở sản xuất, chế biến hoặc kinh doanh thực phẩm đã đủ điều kiện đảm bảo an toàn theo quy định pháp luật. Chứng nhận này là yêu cầu pháp lý bắt buộc theo Luật ATTP (2010) và Nghị định 155/2018/NĐ-CP hướng dẫn (áp dụng từ 2018).

Có thể ví giấy chứng nhận ATTP như “tấm vé thông hành” để doanh nghiệp thực phẩm tuân thủ tiêu chuẩn vệ sinh và tránh bị xử phạt nặng hoặc đình chỉ kinh doanh khi vi phạm quy định ATTP. Ngược lại, sở hữu giấy phép này giúp nâng cao uy tín và niềm tin của khách hàng.

Chẳng hạn, từ năm 2024 TP.HCM đã thành lập Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM (nâng cấp từ Ban Quản lý ATTP) – cơ quan chuyên môn đầu tiên trên cả nước phụ trách trực tiếp cấp giấy chứng nhận ATTP cho các cơ sở thuộc thẩm quyền thành phố. Việc này cho thấy Nhà nước ngày càng tăng cường quản lý khắt khe về vệ sinh ATTP, vì lợi ích sức khỏe cộng đồng.

Điều kiện và thủ tục cấp giấy an toàn vệ sinh thực phẩm

Trước khi nộp hồ sơ, cơ sở kinh doanh thực phẩm phải đáp ứng một số điều kiện cơ bản về con người và cơ sở vật chất. Cụ thể, chủ cơ sở và người trực tiếp chế biến thực phẩm phải có giấy khám sức khỏe hợp lệ (không mắc bệnh truyền nhiễm) và đã được tập huấn kiến thức ATTP có giấy chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo.

Cơ sở phải bố trí khu vực chế biến, bảo quản tách biệt (tránh nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín), có nguồn nước sạch và hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn. Cần có bản vẽ mặt bằng, sơ đồ quy trình chế biến rõ ràng để mô tả cơ sở vật chất đảm bảo vệ sinh ATTP.

Khi đã đầy đủ các điều kiện trên, doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ đăng ký bao gồm các giấy tờ chính sau:

• Đơn đề nghị cấp giấy an toàn vệ sinh thực phẩm (theo Mẫu số 01, Phụ lục Nghị định 155/2018/NĐ-CP).
• Bản sao công chứng Giấy đăng ký kinh doanh (có ngành nghề phù hợp với thực phẩm của cơ sở).
• Danh sách nhân sự (nhân viên chế biến, kinh doanh) đã được tập huấn kiến thức và được xác nhận bởi chủ cơ sở.
• Bản thuyết minh, mô tả cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ bảo đảm điều kiện vệ sinh ATTP (bao gồm mô tả khu vực chế biến, bảo quản, quy trình chế biến tại cơ sở).
• Giấy xác nhận đủ sức khỏe của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm (cấp bởi cơ sở y tế từ cấp huyện trở lên).
  Ngoài ra, nhiều nơi còn yêu cầu giấy cam kết đảm bảo VSATTP của chủ cơ sở và các giấy tờ liên quan (ví dụ: chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu, kiểm nghiệm nước phục vụ chế biến…) để minh chứng trách nhiệm ATTP. Hồ sơ cần được trình bày sạch sẽ, sắp xếp rõ ràng để thuận tiện cho việc thẩm định. Nhiều doanh nghiệp lựa chọn liên hệ các công ty tư vấn chuyên nghiệp như Công ty TNHH Tiêu Chuẩn Chất Lượng Việt Nam (LEGAL LÊ GIA) – đơn vị quản lý trang Atvstp.org.vn – để được hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ nhanh chóng, đúng quy định ngay từ đầu.

Quy trình nộp hồ sơ và thẩm định

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, doanh nghiệp thực hiện theo các bước chung như sau:

1. Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền: Doanh nghiệp nộp bộ hồ sơ đến cơ quan quản lý ATTP tương ứng với loại hình kinh doanh. Luật ATTP 2010 quy định có ba Bộ/ngành chịu trách nhiệm cấp ATTP, bao gồm: Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn. Tại địa phương, ba đơn vị chủ quản được phân cấp: Sở Y tế/Chi cục ATTP (cấp giấy cho các cơ sở dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể), Sở Công Thương (cấp giấy cho cơ sở sản xuất công nghiệp như bánh kẹo, sữa, bia rượu), Sở NN&PTNT (cấp giấy cho cơ sở nông sản và thực phẩm tươi sống). Riêng tại TP.HCM, Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM là đầu mối tiếp nhận hồ sơ và cấp giấy ATTP cho hầu hết các cơ sở doanh nghiệp; với hộ kinh doanh cá thể, hồ sơ nộp tại UBND quận/huyện nơi đăng ký kinh doanh.
2. Lệ phí thẩm định hiện nay từ 500.000 đến 2.500.000đ/lần (tùy loại hình); thời gian giải quyết khoảng 15–20 ngày làm việc (ở TP.HCM có thể lên tới 20 ngày do phải kiểm tra thực tế nhiều).
3. Thẩm định hồ sơ và kiểm tra thực tế: Trong vòng quy định (khoảng 15 ngày làm việc), cơ quan ATTP sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Nếu thiếu sót, cơ sở sẽ được yêu cầu bổ sung. Khi hồ sơ đạt yêu cầu, cán bộ chức năng sẽ thành lập Đoàn thẩm định đến trực tiếp kiểm tra cơ sở. Nội dung kiểm tra bao gồm khu vực chế biến, trang thiết bị, nguồn nước, quy trình chế biến và hồ sơ nhân sự (như bằng chứng tập huấn và khám sức khỏe). Nếu phát hiện vấn đề chưa đạt, đoàn sẽ lập biên bản yêu cầu khắc phục.
4. Nhận kết quả cấp giấy: Sau kiểm tra thực tế, nếu cơ sở đáp ứng đầy đủ yêu cầu, doanh nghiệp sẽ nhận Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP (giấy phép ATTP) có dấu mộc của cơ quan cấp. Thông thường Giấy phép này có giá trị 3 năm kể từ ngày cấp. Trong trường hợp không đạt, cơ quan sẽ gửi văn bản thông báo lý do từ chối và hướng dẫn sửa chữa. Doanh nghiệp cần hoàn thiện và nộp hồ sơ lại để được xem xét tiếp.

Cơ quan cấp phép và lưu ý quan trọng

Theo Điều 35 Luật ATTP 2010 và các văn bản quy phạm hiện hành, Sở Y tế/Chi cục ATTP là cơ quan cấp giấy phép cho cơ sở dịch vụ ăn uống (nhà hàng, quán ăn, bếp ăn tập thể). Sở Công Thương và Sở NN&PTNT cấp phép cho các cơ sở sản xuất thực phẩm (tùy ngành nghề). Trong cơ quan ATTP địa phương, Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm trực thuộc Sở Y tế thường trực tiếp giải quyết hồ sơ cấp giấy cho các quận/huyện.

Việc liên hệ đúng cơ quan có thẩm quyền rất quan trọng. Doanh nghiệp có thể nộp trực tiếp hoặc qua cổng dịch vụ công nếu được hỗ trợ. Ví dụ, tại TP.HCM, Sở ATTP TP.HCM (địa chỉ 57 Nguyễn Thị Minh Khai, Q.1) chịu trách nhiệm thẩm định hầu hết hồ sơ ATTP. Lưu ý mức phí và thời gian thẩm định có thể khác nhau giữa địa phương; tại TP.HCM, thời gian giải quyết được kéo dài tối đa 20 ngày làm việc do khối lượng kiểm tra lớn.

Bên cạnh trang web chính thức của Sở ATTP TP.HCM, hiện có nhiều nguồn tham khảo chuyên ngành. Ví dụ, Atvstp.org.vn là trang chuyên cung cấp hướng dẫn thủ tục ATTP của Công ty TNHH Tiêu Chuẩn Chất Lượng Việt Nam (LEGAL LÊ GIA), một đơn vị tư vấn pháp lý về ATTP có trên 15 năm kinh nghiệm.

Theo đại diện LEGAL LÊ GIA, việc chuẩn bị hồ sơ kỹ càng ngay từ đầu giúp rút ngắn thời gian chờ cấp phép và tránh vướng mắc không đáng có. Các chuyên gia cũng khuyến cáo doanh nghiệp luôn cập nhật quy định mới (như Nghị định 155/2018) và nộp hồ sơ gia hạn/đổi lại giấy phép trước khi hết hạn (thường là 03 năm kể từ ngày cấp) để hoạt động liên tục.

Tóm lại, thủ tục cấp giấy an toàn vệ sinh thực phẩm đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị chu đáo về hồ sơ và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn vệ sinh theo quy định của Bộ Y tế và các Bộ quản lý ngành. Với sự ra đời của Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM và nhiều cơ quan chuyên môn khác, cùng những đơn vị tư vấn uy tín, quy trình cấp phép ngày càng minh bạch và hiệu quả hơn, giúp doanh nghiệp yên tâm chứng minh tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm và nâng cao uy tín trong mắt người tiêu dùng.